
“Giờ đây, khi chúng ta phải đối mặt vớí đại dịch coronavirus này, chúng ta đang bị nỗi sợ hãi, lo âu đè nặng , thậm chí đôi lúc có tâm trạng kinh hoảng . Vậy làm thế nào giải quyết vấn đề này theo Giáo pháp của Đức Phật, chúng ta sẽ áp dụng Phật pháp như thế nào để giúp chúng ta vượt qua được nỗi sợ hãi, lo âu, để có thể sống trong an bình và thanh thản?
Tôi muốn đề cập đến ba phương pháp khác nhau, mỗi phương pháp sẽ thích hợp tùy theo khuynh hướng của mỗi người, phương pháp thứ nhất dựa trên đức tin và sự thuần thành, phương pháp thứ hai dựa trên chánh niệm và thiền định , và phương pháp thứ ba dựa trên trí tuệ và thiền quán. Dĩ nhiên, ba yếu tố này cần được đan quyện với nhau: tín, niệm và tuệ. Nhưng mỗi người với khuynh hướng khác nhau sẽ có sự chú trọng khác nhau đối với từng phương pháp.
Phương pháp thứ nhất, đối với những người có khuynh hướng chú trọng về đức tin và sự thuần thành thì phương cách để giữ tâm được vững chải, bình tĩnh và an vui là hướng tâm đến những phẩm chất và đức hạnh cao quý của Tam Bảo. Như vậy họ sẽ hướng tâm đến Đức Phật, là bậc Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác với lòng từ bi vô lựợng. Họ hướng tâm đến Giáo Pháp, là con đường tu tập đưa đến giải thoát và giác ngộ; và họ hướng tâm đến Tăng Đoàn, là cộng đồng cûa những vị A-la-hán đã giải thoát, hay là cộng đồng của những vị Bồ-tát thanh tịnh và từ bi. Họ hướng tâm đến đức hạnh thanh tịnh, trí tuệ, lòng từ bi, cũng như công phu tu tập và hạnh nguyện của các vị ấy. Và khi hướng tâm về Tam Bảo, chúng ta có thể chọn bất cứ đối tượng nào mà ta ưa thích, Phật, Pháp hoặc Tăng; điều này sẽ giúp chúng ta khởi sinh lòng tịnh tín và một niềm hoan hỷ thầm lặng, một sức mạnh nội tâm giúp chúng ta giữ được bình tĩnh và an ổn giữa thời điểm khủng hoảng này.
Phương pháp thứ hai nhấn mạnh vào thực tập chánh niệm đưa đến nội tâm an bình vững mạnh và ổn định tâm. Vì vậy, theo phương pháp này, chúng ta ngồi xuống gối thiền ( bồ đoàn) và thiết lập chánh niệm. Trước tiên là niệm thân, ghi nhận toàn bộ cảm giác về thân, bạn có thể rà soát toàn bộ cảm giác về thân, cảm nhận sự va chạm của bàn tọa trên gối thiền, của đôi chân trên mặt tấm nệm, rồi bạn có thể hướng sự chú ý vào hơi thở. Khi thở vào bạn chú tâm biết rõ hơi thở vào, khi thở ra bạn chú tâm biết rõ hơi thở ra, khi một ý tưởng khởi lên, ý tưởng lo âu, sợ hãi, sân hận, bực tức …, bất cứ ý tưởng nào khởi lên bạn chỉ cần nhận biết rõ và để cho nó đến, rồi để nó đi, ý tưởng sẽ biến mất, và bạn đưa tâm trở về với đối tượng quán niệm, trở về với cảm giác toàn thân, rồi chuyển từ thân đến hơi thở. Nếu bất cứ ý tưởng sợ hãi, lo âu nào trở nên quá mạnh, bạn có thể bỏ qua hơi thở và tập trung sự chú ý vào chính ý tưởng sợ hãi đó, biến ý tưởng ấy thành đối tượng quán niệm, hoặc là bạn có thể chú tâm vào cảm giác của thân thể khi ý tường ấy đang xâm nhập vào tâm, bạn cảm nhận sự mệt mỏi, sự co thắt, sự căng thẳng trong thân, rồi bạn dùng tâm để thoa dịu thân, và khi bạn cảm thấy bớt căng thẳng, bạn có thể đem tâm trở về với hơi thở. Bằng cách này, bất cứ điều gì xảy ra bên ngoài, bạn vẫn có thể giữ được cảm giác nhẹ nhàng, bình tĩnh, an ổn và thanh thản.
Phương pháp thứ ba là sử dụng trí tuệ hoặc suy tư về nỗi lo âu / như lý tác ý (yoniso manasikara) như là một phương cách để đối phó với cuộc khủng hoảng do coronavirus mang lại . Như vậy, với những suy tư sâu rộng hơn, chúng ta có thể thấy rằng môi trường đang dạy cho chúng ta bản chất đích thật của đời sống. Thông thường trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta vẫn tiếp tục những sinh hoạt của mình và tưởng rằng mọi việc sẽ tiếp diễn bình thường không bao giờ bị gián đoạn, chúng ta cho rằng mọi việc luôn luôn an toàn và ổn định. Nhưng những gì Đức Phật dạy là, bên dưới bề mặt an bình của đời sống hằng ngày, luôn luôn có những mối nguy hiểm tiềm ẩn . Vì vậy, bây giờ con virus này là mối nguy hiểm đã bước ra khỏi chỗ ẩn núp, và xuất hiện giữa cuộc đời.
Đức Phật đã dạy các đệ tử của Ngài cần quán chiếu hằng ngày rằng: “Tôi phải chịu lệ thuộc vào tuổi già, tôi không thể nào thoát khỏi tuổi già. Tôi phải chịu lệ thuộc vào bệnh tật, tôi không thể nào thoát khỏi bệnh tật. Tôi phải chịu lệ thuộc vào cái chết, tôi không thể nào thoát khỏi cái chết.” Như vậy, chúng ta mang hình hài này lúc chào đời, rồi mang tấm thân này sống trong cuộc đời, chúng ta cũng bị lệ thuộc vào tuổi già, bệnh tật và cái chết. Bây giờ, con virus này đang lây lan khắp thế giới, chúng ta đang đối mặt với thực tại của đời sống, đặc biệt là bệnh tật và có tiềm năng đưa đến cái chết. Vì thế , chúng ta cần phải giữ tâm vững chãi và chuẩn bị tâm đối mặt với thực tại này.
Một đề mục thứ tư mà Đức Phật dạy chúng ta nên quán chiếu là: “Có ngày tôi sẽ phải xa lìa tất cả những người tôi yêu mến.” Ngay cả nếu chúng ta vẫn còn sống, nhưng những người thân yêu, bà con, bạn bè của chúng ta cũng chịu lệ thuộc vào cái chết. Vì thế, khi những người ấy qua đời, chúng ta sẽ như thế nào? Nếu chúng ta không chuẩn bị tinh thần, thì khi những người thân yêu của chúng ta qua đời, chúng ta sẽ bị tràn ngập niềm đau thương, khổ lụy, và thậm chí còn bị trầm cảm. Tuy nhiên, nếu chúng ta có thể đem đề mục này để quán chiếu hằng ngày, thì khi người thân yêu của chúng ta qua đời, dĩ nhiên chúng ta sẽ rất buồn, nhưng chúng ta có thể duy trì được sức mạnh và sự quân bình nội tâm trước nỗi khổ niềm đau ấy, để có thể đứng lên mạnh mẽ hơn và sẵn sàng đối mặt với những thách thức của đời sống.
Đề mục thứ năm mà Đức Phật đã dạy chúng ta là: ”Khi chúng ta qua đời, tất cả những gì chúng ta có thể mang theo đến kiếp sau là Nghiệp , đó là di sản của những hành động thiện và bất thiện của chúng ta.” Khi chúng ta suy nghĩ về điều này, chúng ta thấy rằng ngay bây giờ, chúng ta có thể bắt đầu làm vài việc thiện lành, như là đóng góp vào các tổ chức từ thiện đang nỗ lực giúp đỡ giải quyết cuộc khủng hoảng do virus này gây nên, hoặc các cơ quan y tế, các tổ chức chăm sóc sức khoẻ , các trung tâm phân phối thực phẩm cho người nghèo …, để giúp đỡ những người đang bị khốn khổ vì dịch bệnh này.
Chúng ta có thể chọn bất cứ phương pháp nào chúng ta thích, phương pháp dựa trên đức tin và sự thuần thành, phương pháp thực tập chánh niệm và định tâm, hay phương pháp tuệ quán, để giữ nội tâm an bình và tĩnh lặng, và có đủ nội lực để đối mặt với cuộc khủng hoảng này một cách can đảm. Khi chúng ta có được một tâm thức bình tĩnh, mạnh mẽ và can đảm thì điều này sẽ tăng cường hệ miễn nhiễm của chúng ta, giúp chúng ta giảm bớt nguy cơ lây nhiễm virus này nếu chúng ta phải đối mặt nó.
Tôi hy vọng rằng tất cả các bạn đang lắng nghe bài nói chuyện này sẽ được an toàn, mạnh khoẻ, và các chuyên gia y tế sẽ sớm tìm ra thuốc chủng để loại trừ con virus này và chúng ta sẽ có thể trở lại cuộc sống bình thường.
Tôi muốn chấm dứt bài nói chuyện này bằng một bài tụng kinh, cầu nguyện uy lực của Tam Bảo phù hộ và che chở cho những ai lắng nghe bài nói chuyện này. Bài kinh bằng tiếng Pali, với ý nghĩa như sau :
Cầu nguyện cho tất cả các bạn thoát khỏi mọi bệnh tật,
Và vui hưởng thọ mạng lâu dài,
Nhờ vào sự phò hộ của Phật, Pháp Tăng,
Và với sự che chở của Chư Thiên,
Tất cả các bạn sẽ được an toàn, khoẻ mạnh.
Cầu nguyện tất cả các bạn sẽ vượt qua cơn khủng hoảng này, với nội lực vững mạnh hơn, và tinh thần trách nhiệm lớn hơn đối với nhau, với trái tim tràn đầy lòng từ bi, và với quyết tâm làm việc để xây dựng một cộng đồng, một xã hội, một thế giới trong đó mọi người có thể phát triển và thực hiện được ước mơ của mình.”
.
⋆ Facing the Challenge of the Coronavirus ⋆ Bhikkhu Bodhi
(dịch: Nguyên Nhật Trần Như Mai)
⋆⋆⋆ Nối một cây cầu về phía ánh sáng ⋆⋆⋆
#noimotcaycau ##BhikkhuBohdi